Get Adobe Flash player

ĐẶC ÂN THÁNH PHÊRÔ

* Câu hỏi :

Thưa Cha, con đã nghe nói đến đặc ân thánh Phaolô để tháo gỡ hôn phối cho hai người ngoại giáo đã kết hôn và đã chia tay nhau mà nay có một người xin rửa tội để kết hôn với một người công giáo khác. Nhưng con còn nghe nói có Đặc ân thánh Phêrô. Thưa Cha, phải chăng đây là một đặc ân mới ? Xin cha cho biết đặc ân ấy là gì và tháo gỡ hôn nhân thế nào ?

Xin hết lòng cám ơn cha.

Trần vĩnh Phúc, Tam Biên.

* TRẢ LỜI :    

Anh Phúc thân mến,

Đặc ân Thánh Phêrô có tên chính thức là “Đặc ân vì lợi ích đức tin”. Đây không phải là một đặc ân mới hiểu theo nghĩa là Đức Giáo Hoàng có thể dùng quyền của mình để tháo gỡ những hôn nhân không phải là bí tích giữa một người đã được rửa tội và một người không rửa tội, điển hình như trong trường hợp một người Tin lành đã kết hôn với một người ngoại hay một người Công Giáo kết hôn với một người lương. Dựa vào thư I của Thánh Phaolô  gửi giáo đoàn Côrintô ( 1Cr 7, 10-16) “Nếu người ngoại đạo muốn bỏ người kia, thì cứ bỏ ; trong trường hợp đó, chồng hay vợ có đạo không bị luật hôn nhân ràng buộc”, Giáo Hội áp dụng cách rộng rãi đặc ân Thánh Phaolô và xác nhận quyền của của Đức Giáo Hoàng tháo gỡ một hôn nhân tự nhiên từ thế kỷ XVIII. Năm 1924, Đức giáo Hoàng Pio XI lần đầu tiên công khai ban đặc ân tháo gỡ hôn nhân cho một người chưa rửa tội là Gerard G. Marsh và Frances E. Groom thuộc Anh giáo để Gerard G. Marsh có thể kết hôn với một người Công giáo là Lulu LaHood. Những trường hợp tương tự như vậy xảy ra khá nhiều sau đó nên năm 1934 Tòa Thánh đã phải ban hành “Những quy định về việc tháo gỡ hôn nhân vì lợi ích đức tin do quyền tối thượng của Đức Giáo Hoàng”. Bộ Giáo Lý Đức Tin cũng đã ban hành những văn kiện dẫn giải các thủ tục (1973) và năm 2001 ban hành một văn kiện cập nhật đầy đủ.

Thuật ngữ “Đặc Ân thánh Phêrô” được sử dụng bởi Franz Hürth năm 1946 trong bài thuyết trình về “Những quy định và thực hành của Tòa Thánh”. Các nhà giáo luật cho rằng thuật ngữ này không phù hợp nhưng nó vẫn được sử dụng khá phổ biến. Đặc ân này cũng không được quy định trong bộ Giáo Luật 1983 mà dựa vào những văn kiện được Đức Giáo Hoàng phê chuẩn năm 1973 và năm 2001 do Bộ Giáo Lý Đức Tin ban hành.

Đặc ân thánh Phêrô là đặc ân Đức Giáo Hoàng dùng quyền Tông Đồ tháo gỡ một hôn nhân không phải là bí tích cho phép người đã kết hôn có thể tái hôn. Tuy nhiên, đặc ân cũng đòi buộc những điều kiện thiết yếu dựa vào văn kiện “ Những quy định cho việc chuẩn bị tiến hành tháo gỡ dây hôn nhân có lợi cho đức tin”(2001):

1. Trong suốt thời gian hôn nhân, ít nhất có một bên chưa rửa tội hoặc sau khi người thứ hai rửa tội thì từ đó họ đã không có quan hệ vợ chồng (x. Art.1).

2. Gia đình đã tan vỡ, không còn cách gì hòa giải được (x. Art.4).

3. Người đứng đơn không phải là người gây ra sự tan vỡ gia đình cũ. Người mà đương sự sắp kết hôn với, cũng không phải là người chủ động tạo nên sự chia tay với người phối ngẫu của mình (x. Art.4).

4. Người Công Giáo có ý định kết hôn với người không Công giáo phải tuyên bố và ký kết sẵn sàng loại trừ mọi nguy cơ mất đức tin; còn bên không công giáo cũng phải tuyên bố và ký kết sẵn sàng để cho bên công giáo tự do giữ đạo cũng như rửa tội và giáo dục con cái trong Giáo Hội Công giáo (x. Art. 5).

5. Đặc ân chỉ được ban một lần cho người trước đó chưa từng hưởng đặc ân này (x. Art. 6).

6. Người công giáo phải tái hôn với người được rửa tội và nếu là người chưa rửa tội xin tái hôn phải chắc chắn người này sẽ rửa tội (x. Art. 7).

7. Nếu nghi ngờ về sự thiếu chân thành chịu phép Rửa tội thì Đức Giám Mục không được chuyển hồ sơ cho Tòa thánh (x. Art. 7)

Để được hưởng đặc ân còn tùy thuộc sự nhận định của Đức Giám Mục trước khi ngài gửi lên Bộ Giáo lý Đức Tin cứu xét rồi đệ trình cho Đức Giáo Hoàng. Chính đức giáo Hoàng là người ban đặc ân này.

Những yếu tố được Đức Giám Mục cân nhắc trong trường hợp này là:

1. Không gây gương mù, gương xấu, nếu kết hôn lần sau đó.

2. Thông báo cho người vợ hay chồng bị bỏ rơi và người đó không chống đối với những lý do chính đáng như trường hợp áp dụng đặc ân Thánh Phaolô.

3. Phải dự liệu chu cấp cho người vợ hay chồng bị bỏ rơi, hoặc những đứa con, theo lẽ công bằng tự nhiên.

4. Người Công Giáo mà đương sự sắp kết hôn với phải sống theo tinh thần đức tin và săn sóc gia đình mới sắp được thành lập.

Đức Giám Mục cũng sẽ nhận định xem hôn nhân cần được tháo gỡ có những lý do cân xứng, nghiêm trọng và chính đáng để xin đặc ân thánh Phê rô không.

Việc Đức Giám Mục giới thiệu xin đặc ân lên Tòa Thánh vẫn có thể bị từ chối. Vì là một đặc ân nên người đứng đơn không có quyền đòi hỏi gì mà tùy thuộc vào sự chấp thuận hoặc quyết định của thẩm quyền giới thiệu và ban cấp. Tại Việt Nam, theo như được biết, thì chưa có trường hợp nào được ban đặc ân này.

Lm. Giuse Nguyễn Ngọc Bích, DCCT

Giải đáp phụng vụ

Giải đáp của Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.

Hỏi: Năm nay, L Các Thánh rơi vào ngày thứ Bảy và Lễ Các Đng rơi vào ngày Chúa Nht. Thưa cha, như vậy liệu thánh lễ của giáo xứ chiều thứ bảy như thường lệ là lễ trọng mừng Các Thánh hay lễ cầu cho Các Tín Hữu đã ly trần? - J. Z., New York, Mỹ.

Đáp: Điều này là tùy thuộc vào đt nước bạn đang sống và sự sắp xếp phụng vụ có hiệu lực.

Đối với nước Mỹ, Ủy ban Phụng tự thuộc Hội Đồng Giám Mục Mỹ đã có hướng dẫn như sau:

"Năm 2014, L Các Thánh 1-11 rơi vào ngày thứ Bảy, và lễ Các Đng rơi vào Chúa Nhật sau đó, ngày 2-11. Ban thư ký của Ủy ban Phụng tự muốn làm sáng tỏ tình hình liên quan đến Thánh lễ và Kinh Thần vụ trong hai ngày 1 và 2-11 này. Cả hai ngày lễ này đu được xếp ở số 3 của Bảng các ngày Phụng vụ. Do đó, vào chiều ngày thứ sáu 31-10, Kinh chiều 1 của lễ Các Thánh được đọc.

“Ngày thứ Bảy, 1-11, cà Kinh Sáng và Kinh Chiều 2 của lễ Các Thánh được đọc, mặc dầu vì lý do mục vụ, ở nơi nào có thói quen, sau Kinh chiu 2 này, ngưi ta đọc luôn Kinh Chiều cho lễ Các Đẳng. Ngày Chúa Nhật, 2-11, các giờ kinh của Chúa Nhật 31 mùa Thưng Niên đưc đọc, nhất là trong việc đọc cá nhân; tuy nhiên, các giờ kinh của lễ Các Đẳng có thể được sử dụng, nếu Kinh Sáng và Kinh Chiều đưc đọc chung cộng đoàn (xem Các Giờ Kinh Phụng vụ, tập IV, ngày 2-11).

“Chiều tối thứ sáu, 31-10, cử hành lễ trọng Kính các Thánh Nam Nữ. Chiều tối thứ Bảy, 1-11, các thánh lễ được dự trù như thường lệ đều là lễ cầu cho Các Đẳng. (Nếu mong muốn vì lý do mục vụ, một lễ các Thánh Nam Nữ, ngoài lịch được dự trù như thường lệ, có thể được cử hành vào chiều thứ Bảy).

"Vì tại Mỹ, thứ Bảy thường là ngày dành cho lễới, nên nhớ rằng thánh lễ nghi thức (tức thánh lễ hôn nhân) bị cấm cử hành trong ngày lễ Các Thánh (Qui chế Tổng quát Sách Lễ Rôma [GIRM], số 372). Trong khi thánh lễ nghi thức cho việc cử hành hôn phối bị cấm như thế, có thể cử hành thánh lễ ngày với nghi thức hôn nhân và phúc lành hôn phối. Một chọn lựa khác là, có thể sử dụng nghi thức hôn phối ngoài Thánh lễ nếu việc cử hành hôn phối diễn ra trong ngày này. (Các thánh lễ nghi thức cũng bị cấm trong ngày lễ Các Đẳng). Xin nhắc lại, lễ Các Thánh Nam Nữ không phải là ngày lễ buộc trong năm nay, theo quyết đnh năm 1992 của Hội Đồng Giám Mục Mỹ về hủy bỏ luật buộc dự lễ, khi ngày 1-11 rơi vào một ngày thứ Bảy hay thứ Hai. Vì vậy, thánh lễ an táng có thể được cử hành vào ngày này (xem GIRM, số 380)".

Tuy nhiên, nếu bạn đang sống ở Anh và xứ Wales, khi một lễ buộc rơi vào ngày thứ Bảy hoặc thứ Hai, lễ này được dời vào ngày Chúa Nhật. Do đó, năm nay Lễ Các Thánh sẽ được cử hành vào ngày Chúa Nhật, 2-11, và lễ Các Đng được cử hành vào ngày thứ Hai, 3-11.

Tại Ý và nhiều nước khác, các ngày lễ được giữ đúng ngày, và lễ Các Thánh vẫn là một lễ buộc, cho dù nó rơi vào ngày thứ Bảy. Vì vậy, các tín hữu tham dự thánh lễ Các Thánh hai lần, vào tối thứ Sáu 31-10 và ngày thứ Bảy.

Lịch phụng vụ đầy đủ nhất của nước Ý, mà tôi có hiện nay, cho thấy rằng không cử hành lễ Các Đẳng vào chiều tối thứ Bảy. Vào các thứ Bảy khác trong lịch phụng vụ, bao gồm cả giáo phận Rôma, lịch nhắc nhở đặc biệt rằng thánh lễ chiều tối thứ Bảy được cử hành theo các công thức của ngày hôm sau. Nhưng vào thứ Bảy này, 1-11, sự nhắc nhở lại bị bỏ qua.

Cũng xin nhắc lại, ở nơi nào có thói quen, kinh chiều công khai lễ Các Đng đưc đọc, sau khi kinh chiều lễ Các Thánh đưc đọc xong.

Mặt khác, năm nay, nhiều giáo xứ, chứ không mọi giáo xứ, cử hành thánh lễ các Đẳng chiều tối thứ Bảy, trước ngày Chúa Nhật, và Đức Thánh Cha dự trù cử hành thánh lễ Các Đẳng tại nghĩa trang chính của Rôma vào chiều tối thứ Bảy.

Tôi đã không thể tìm thấy bất kỳ sự làm sáng tỏ nào từ Hội Đồng Giám Mục Ý, như Hội Đồng Giám Mục Mỹ đã làm trên đây. Thật là hữu ích khi làm rõ điểm kỹ thuật này, để cho mọi người làm việc với các tiêu chí như nhau.

Sự khó khăn phát sinh một phần bởi vì lễ Các Đẳng là một lễ hơi đặc biệt. Cũng như th Tư Lễ Tro, lễ này không có hạng cụ thể. Nó không phải là lễ trọng, lễ kính hoặc lễ nhớ, vì nó không tôn kính một mầu nhiệm nào của Chúa, hoặc không tôn kính một vị thánh nào, tuy nhiên, nó có ưu tiên hơn ngày Chúa Nhật và các lễ khác. Vì là lễ Các Đẳng, nên không đọc kinh Vinh Danh (Gloria), ngay cả khi lễ rơi vào ngày Chúa Nhật, vì Kinh Vinh danh không hề được đọc trong lễ cầu hồn. Bất cứ khi nào lễ này rơi vào một Chúa Nhật, Thần vụ là Thần vụ của ngày Chúa Nhật, ngoại trừ khi cử hành đọc công khai.

Trong lịch của thể thức ngoại thường, vấn đề này không phát sinh, bởi vì lễ Các Đẳng được dời qua ngày 3-11, khi ngày lễ 2-11 là ngày Chúa Nhật. (Zenit.org 29-10-2014)

Nguyễn Trọng Đa chuyển ngữ

 

Đặc ân Thánh Phêrô là gì ?

Khác với đặc ân Thánh Phaolô, đặc ân Thánh Phêrô không được ghi trong Bộ Giáo Luật mà được ban hành sau khi Ðức Giáo Hoàng Phaolô VI chấp thuận, do Thánh Bộ Giáo Lý Ðức Tin ngày 6 tháng 12 năm 1973 và được tu chính do tài liệu ban hành ngày 30 tháng 4 năm 2001.

Đặc ân này nhằm tháo gỡ những cặp hôn nhân hữu hiệu nhưng chưa phải là bí tích vì chỉ có một trong hai người phối ngẫu là đã rửa tội.  Lý do tháo gỡ là có lợi vì đức tin cho người liên quan (“in Favor of the Faith”).

Một người có thể xin hưởng đặc ân này nếu:

a)  Ít nhất một trong hai người phối ngẫu là người không được rửa tội trong suốt thời gian ràng buộc hôn phối;

b)  Nếu, vào thời điểm nào đó sau khi cưới, cả hai được rửa tội, họ phải xa nhau không được ăn ở với nhau (việc vợ chồng) từ ngày chịu phép rửa tội;

c)  Hai người bây giờ đã rời xa nhau và không có hy vọng phục hồi lại cuộc sống hôn nhân với nhau nữa;

d)  Người xin tháo gỡ bây giờ muốn cưới một người nào rõ rệt;

e)  Người đứng đơn và người phối ngẫu tương lai không có trách nhiệm gì trong việc đổ vỡ của cuộc hôn nhân trước;

f)  Nếu người đứng đơn hoặc người phối ngẫu tương lai ngoài Công Giáo, họ phải hứa trên văn bản nuôi con cái họ trong đức tin Công Giáo.

Nên nhớ rằng  đặc ân đức tin này chỉ được ban cho đương sự một lần.  Nếu cuộc hôn phối thứ hai đổ vỡ người đứng đơn không thể xin một lần nữa.

Ngoại trừ những trường hợp được đề cập tới trong Giáo Luật (khoản 1148, 1149), các trường hợp tháo gỡ các cuộc hôn nhân không là bí tích sẽ dành cho chính Đức Thánh Cha (do đó có tên là Đặc Ân Thánh Phêrô)

 

Toà án nào áp dụng đặc ân Thánh Phaolô?

Ðặc ân Thánh Phaolô không phải là một trường hợp của Tòa Án Hôn Phối. Bản Quyền địa phương (Ðức Giám Mục giáo phận) có thẩm quyền áp dụng đặc ân này. Tất cả các bằng chứng về việc người vợ hay chồng không rửa tội không muốn sống thuận hòa, hay ỏ ra đi phải được minh xác.

Dù sau khi mọi bằng chứng đã được minh xác, hôn phối trước đó vẫn chưa được tháo gỡ, nhưng đương sự sẽ được cấp giấy miễn chuẩn. Luật qui định rằng hôn phối trước tự động được tháo gỡ khi đương sự thực hiện hôn phối lần thứ hai sau đó. Nghĩa là, khi hôn phối lần sau đó được thực hiện thì chính là lúc hôn phối trước chấm dứt.

Khi nào đặc ân Thánh Phaolô được áp dụng ?

Những trường hợp sau đây có thể áp dụng đặc ân Thánh Phaolô:

a. Một người Công Giáo muốn kết hôn với một người tân tòng Công Giáo, nhưng người tân tòng này trước kia đã kết hôn với một người chưa rửa tội bao giờ và hiện nay họ không còn sống chung với nhau nữa.

b. Một người Công Giáo muốn kết hôn với một người tân tòng (rửa tội vào một Giáo Hội Kitô Giáo không phải là Công Giáo), người tân tòng này trước kia đã kết hôn với một người chưa rửa tội bao giờ và hiện nay họ không còn sống chung với nhau nữa.

c. Một người tân tòng Công Giáo, trước kia đã lập gia đình với một người chưa rửa tội bao giờ, nhưng hiện nay không còn sống chung nữa, muốn kết hôn với một người Công Giáo.

d. Một người tân tòng Công Giáo, trước kia đã lập gia đình với một người chưa rửa tội bao giờ, nhưng hiện nay không còn sống chung nữa, muốn kết hôn với một người không phải là Công Giáo.

Đặc ân thánh Phaolô là gì ?

Ðặc ân Thánh Phaolô là đặc ân Giáo Hội căn cứ vào đoạn Thánh Kinh trong thư gửi tín hữu Corintô sau đây:

"Còn với những kẻ khác thì tôi nói - chính tôi, chứ không phải Chúa - nếu anh em nào có vợ ngoại đạo mà người này bằng lòng ở với người ấy, thì người ấy đừng rẫy vợ. Người nào có chồng ngoại đạo mà người này bằng lòng ở với người ấy, thì đừng bỏ chồng. Thật vậy, chồng ngoại được thánh hóa nhờ vợ, và vợ ngoại thì được thánh hóa nhờ chồng [...] Nếu người ngoại đạo muốn bỏ người kia, thì cứ bỏ; trong trường hợp đó, chồng hay vợ có đạo không bị luật hôn nhân ràng buộc. Thiên Chúa đã kêu gọi anh em sống bình an với nhau" (1Cor.7,12-15).

Ðặc ân này tháo gỡ những hôn phối đã cử hành giữa hai người chưa rửa tội bao giờ (dù rửa tội trong Giáo Hội Kitô Giáo khác) mà bây giờ một người trở lại đạo Công Giáo.

Giáo Luật qui định rằng:

"Hôn phối kết ước giữa hai người không rửa tội, được tháo gỡ bởi đặc ân Thánh Phaolô nhằm ích lợi đức tin của bên đã lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội, do chính sự kiện là người đã được rửa tội kết lập hôn phối mới, miễn là người không rửa tội đã đoạn tuyệt với họ."

"Hiểu là đoạn tuyệt khi người không rửa tội không muốn chung sống với người đã lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội, hay không muốn chung sống thuận hoà mà không xúc phạm đến Ðấng Tạo Hoá; đừng kể khi nào người đã được rửa tội, sau khi lãnh nhận Bí Tích đã gây ra cho bên kia một duyên cớ chính đáng để đoạn tuyệt" (GL 1143).

Sự tháo gỡ cần phải hội đủ hai điều kiện sau đây:

1. Người Tân Tòng phải được rửa tội trước khi kết hôn lần thứ hai.

2. Người vợ hay chồng ngoại đạo là người tự ý bỏ ra đi, hay ít ra là vì không thể sống thuận hòa được nên người Tân Tòng (đã rửa tội) bắt buộc phải ra đi.

Những trường hợp sau đây có thể áp dụng đặc ân Thánh Phaolô:

a)  Một người Công Giáo muốn kết hôn với một người Tân Tòng Công Giáo, nhưng người Tân Tòng này trước kia đã kết hôn với một người chưa rửa tội bao giờ và hiện nay họ không còn sống chung với nhau nữa.

b)  Một người Công Giáo muốn kết hôn với một người Tân Tòng (rửa tội vào một Giáo Hội Kitô Giáo không phải là Công Giáo), người Tân Tòng này trước kia đã kết hôn với một người chưa rửa tội bao giờ và hiện nay họ không còn sống chung với nhau nữa.

c)  Một người tân tòng Công Giáo, trước kia đã lập gia đình với một người chưa rửa tội bao giờ, nhưng hiện nay không còn sống chung nữa, muốn kết hôn với một người Công Giáo.

d)  Một người Tân Tòng Công Giáo, trước kia đã lập gia đình với một người chưa rửa tội bao giờ, nhưng hiện nay không còn sống chung nữa, muốn kết hôn với một người không phải là Công Giáo. Bình thường, người Tân Tòng Công Giáo có quyền tái hôn với một người công giáo. Tuy nhiên, khi có lý do quan trọng, Bản Quyền sở tại có thể ban cho người đã được rửa tội và hưởng đặc ân Phaolô, được phép kết hôn với một người ngoài công giáo, dù đã được rửa tội hay không, nhưng phải giữ những điều luật định về hôn phối hỗn hợp.

Bản Quyền địa phương (Ðức Giám Mục giáo phận) có thẩm quyền áp dụng đặc ân này. Tất cả các bằng chứng về việc người vợ hay chồng không rửa tội không muốn sống thuận hòa, hay bỏ ra đi phải được minh xác.

Luật qui định rằng hôn phối trước tự động được tháo gỡ khi đương sự thực hiện hôn phối lần thứ hai sau đó (xem GL 1143-1147).